Մայր Հայաստան հուշարձանը Երևանում
ԵՐԵՒԱՆ ՄԱՐԶ • ՀԱՅԱՍՏԱՆ

Մայր Հայաստան հուշարձանը Երևանում

Արա Հարությունյանի 22-մետրանոց պղնձե կերպարը՝ Ռաֆայել Իսրայելյանի մոնումենտալ քարե պատվանդանի վրա

Հրապարակված
Թարմացված

Մայր Հայաստան հուշարձանը ճիշտ հասկանալու համար նայեք ոչ միայն 22-մետրանոց կերպարին, այլ ամբողջ ուղղահայաց կառուցվածքին։ Ներքևում մուգ տուֆով ծանր պատվանդանն է, վերևում՝ երկարաձիգ պղնձե արձանը, իսկ դրանց դիմաց բացվում է քաղաքը։ Ճարտարապետությունն ու քանդակը միասին են ստեղծում պահապանի զգացողությունը․ միայն արձանը լուսանկարելիս այդ հարաբերությունը կորչում է։

Հուշարձանի կողային ամբողջական տեսքը՝ պղնձե արձանով, քարե պատվանդանով և այգու ծառերով։ Լուսանկար՝ Alexkom000 / Wikimedia Commons, CC BY 4.0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

Սկսեք պատվանդանից, ոչ դեմքից

Ռաֆայել Իսրայելյանի նախագծած պատվանդանը բացվել է 1950-ին և սկզբում կրել է Ստալինի 17-մետրանոց արձանը։ Այն ապամոնտաժվել է 1962-ին, իսկ 1967-ին նույն հիմքի վրա տեղադրվել է Արա Հարությունյանի Մայր Հայաստանը։ Հին պատվանդանի և նոր կերպարի այս միացումը հուշարձանը դարձնում է ոչ թե մեկ տարվա գործ, այլ փոխված գաղափարախոսության նյութական փաստաթուղթ։

Սուրը բարձրացված չէ

Կերպարը սուրը պահում է երկու ձեռքով՝ մարմնի դիմաց, իսկ վահանը գտնվում է ոտքերի մոտ։ Դեմքը խիստ է, ուսերը՝ լայն ու գրեթե ճարտարապետական։ Սա հարձակման շարժում չէ․ զուսպ դիրքը կարդացվում է որպես պատրաստակամություն և պաշտպանություն։ Շրջեք արձանի շուրջ թույլատրելի հարթակով․ կողքից ավելի լավ է երևում մարմնի երկար գիծը, դիմացից՝ սրի ու վահանի հավասարակշռությունը։

Արա Հարությունյանի արձանի վերին հատվածը՝ զուսպ դիրքով, հորիզոնական սրով և ոտքերի մոտ վահանով։ Լուսանկար՝ Arantz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

Քարի ներսում առանձին թանգարան կա

Պատվանդանը դատարկ հիմք չէ։ Երեք հարկի ներսում 1970-ին բացվել է 1941-1945 թթ. պատերազմին նվիրված թանգարան, որը 1995-ին վերանվանվել է Մայր Հայաստան ռազմական թանգարան։ Երևանի պաշտոնական զբոսաշրջային էջը նշում է նաև դրա հետագա կարգավիճակը։ Ցուցադրության թեման ու աշխատանքային ժամերը կարող են փոխվել, ուստի բաց լինելը ճշտեք նույն օրը և արտաքին այցը մի պայմանավորեք թանգարանով։

Պատվանդանի ներսի սրահը՝ փաստաթղթերով, դիմանկարներով, քանդակներով և ցուցափեղկերով։ Լուսանկար՝ Tiia Monto / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

Հուշային տարածքը սովորական ֆոտոհարթակ չէ

Մուտքի աստիճանների և հարակից հավերժական կրակի մոտ մի նստեք հուշաքարերի վրա, մի բարձրացրեք երեխաներին պատվանդանին և արարողության ժամանակ մի հատեք շարքերը։ Մարդկանց մոտիկից նկարելուց առաջ հարցրեք։ Համալիրի հեղինակների, նյութի և տարեթվերի ամփոփ տեղեկանքը տալիս է նաև Երևանի քաղաքապետարանը։

Շարունակեք թեման, ոչ միայն ճանապարհը

Նախ կարդացեք ամբողջ Հաղթանակի զբոսայգու ուղեցույցը, ապա համեմատեք ցուցադրության պատմական շերտերը Հայաստանի պատմության թանգարանի հետ։ Դեպի կենտրոն իջնելիս կանգ առեք Կասկադում կամ ընտրեք մեկ այլ հասցե GAVAG-ի ցանկից։

Հաճախ տրվող հարցեր

Պղնձե կերպարը 22 մետր է և կանգնած է Ռաֆայել Իսրայելյանի շատ ավելի բարձր քարե պատվանդանին։

1967-ի կերպարի քանդակագործը Արա Հարությունյանն է, իսկ պատվանդանի ճարտարապետը՝ Ռաֆայել Իսրայելյանը։
Ճանապարհորդեք GAVAG-ով

Պատվիրել մասնավոր տրանսֆեր

Ավելացրեք այս կանգառը ձեր ուղևորության մեջ, տեսեք ամբողջ երթուղին քարտեզի վրա և համեմատեք տեղական վարորդների առաջարկները։

Սկսել ամրագրումը