Խոսրովի անտառ պետական արգելոց

«Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցը Հայաստանի ամենահին պահպանվող բնատարածքներից է։ Այն ընդգրկում է չոր լեռնալանջեր, գիհու և կաղնու նոսր անտառներ, խոր կիրճեր ու ժայռոտ տեղանքներ։ Այստեղ այցելությունը սովորական զբոսանք չէ․ մուտքի պայմանները, ճանապարհը և թույլատրելի երթուղին պետք է ճշտել նախապես։

Ինչ բնություն է պահպանվում արգելոցում

Արգելոցի անունը կապվում է 4-րդ դարի հայոց արքա Խոսրով Կոտակի հետ, իսկ ներկայիս պետական արգելոցը հիմնադրվել է 20-րդ դարում։ Բարձրությունների և ռելիեֆի տարբերության պատճառով տարածքում հանդիպում են կիսաանապատային, լեռնատափաստանային և անտառային գոտիներ։ Գարնանը լանջերը ծածկվում են կանաչով ու ծաղիկներով, ամռանը գերակշռում են չոր ու արևոտ գույները, իսկ աշնանը տեսանելիությունը հաճախ ավելի պարզ է լինում։

Խոսրովը կարևոր բնակավայր է վայրի կենդանիների և բույսերի բազմաթիվ տեսակների համար։ Կենդանիներին դիտելու երաշխիք չկա, և նրանց որոնելու նպատակով թույլատրելի ճանապարհից շեղվել չի կարելի։ Հեռադիտակը կարող է օգտակար լինել, իսկ աղմուկից խուսափելը կարևոր է թե՛ կենդանական աշխարհի, թե՛ մյուս այցելուների համար։

Մուտք և երթուղու ընտրություն

Արգելոցը մեկ ընդհանուր զբոսաշրջային մուտք ու բոլորին հարմար արահետ չունի։ Որոշ ուղղությունների համար կարող են պահանջվել նախնական համաձայնություն, ուղեկցորդ կամ բարձր անցունակությամբ մեքենա։ Մի վստահեք միայն առցանց քարտեզին․ կապը որոշ հատվածներում անկայուն է, իսկ ճանապարհների վիճակը կարող է փոխվել եղանակից հետո։ Մինչ մեկնելը ճշտեք թույլատրելի մուտքը, երթուղու երկարությունը և վերադարձի նախատեսված ժամը։

Արգելոցի պարտադիր կանոնները

Մի մտեք փակ կամ սահմանափակված հատվածներ, մի վառեք կրակ, մի հավաքեք բույսեր ու քարեր և մի թողեք աղբ։ Վայրի կենդանիներին մոտենալ, կերակրել կամ հետապնդել չի կարելի։ Այս սահմանափակումները պաշտպանում են խոցելի բնությունը և նվազեցնում հրդեհների վտանգը, որը հատկապես մեծ է չոր ամռանը։

Ինչ վերցնել և որքան ժամանակ նախատեսել

Իմաստալից այցի համար նախատեսեք առնվազն 3-5 ժամ՝ կախված մուտքից ու ընտրված երթուղուց։ Վերցրեք ամուր կոշիկ, գլխարկ, արևապաշտպան միջոց, անհատական դեղատուփ, լիցքավորված հեռախոս և բավարար ջուր։ Ամռանը կեսօրվա շոգը կարող է ծանր լինել, ուստի նախընտրելի է վաղ մեկնարկը։ Երեխաների կամ տարեցների հետ ընտրեք կարճ, անվտանգ դիտակետային տարբերակ։

Ինչի հետ համատեղել ուղևորությունը

Կարճ երթուղին կարելի է համատեղել Գառնիի կիրճի կամ Ազատի ջրամբարի հետ։ Երկար քայլարշավի օրը լրացուցիչ կանգառներ մի ավելացրեք։ Առանձին օր կարելի է կազմել Գառնիի տաճարի, Գեղարդի վանքի և Հավուց Թառի շուրջ։ Արգելոցի պահպանական աշխատանքի մասին տեղեկություն է ներկայացնում Caucasus Nature Fund-ը։

Լուսանկարահանման և եղանակի ընտրություն․ ժայռերի ու կիրճերի ռելիեֆն առավել հստակ է երևում առավոտյան կամ ուշ կեսօրին։ Ամռան կեսօրին շոգն ու կոշտ լույսը դժվարացնում են թե՛ քայլքը, թե՛ լուսանկարահանումը։ Ուժեղ քամու, ամպրոպի, առատ տեղումների կամ ճանապարհի անորոշ վիճակի դեպքում այցը հետաձգեք։