Ծիրանավոր եկեղեցի Աշտարակում
ԱՐԱԳԱԾՈՏՆ ՄԱՐԶ • ՀԱՅԱՍՏԱՆ

Ծիրանավոր եկեղեցի Աշտարակում

Վաղ քրիստոնեական եռանավ բազիլիկ, որի բաց պատերը ցույց են տալիս կառուցումը, փլուզումն ու ուշ պաշտպանական վերափոխումը

Հրապարակված
Թարմացված

Ծիրանավոր եկեղեցին պետք է դիտել ոչ թե որպես «կիսատ եկեղեցի», այլ որպես բացված կառուցվածք։ Աշտարակի կիրճի եզրին կանգնած վաղ քրիստոնեական եռանավ բազիլիկի տանիքը կորել է, բայց բարձր պատերը, կամարները, հենարաններն ու պայտաձև խորանի կառուցվածքը դեռ թույլ են տալիս վերակազմել նրա տարածքը։

Բազիլիկի բարձր պատն ու բաց վերնամասը ցույց են տալիս կառույցի ներկայիս ավերակ վիճակը։ Լուսանկար՝ Soghomon Matevosyan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

Գտեք երկար առանցքը

Արևմտյան կողմից հայացքը տարեք դեպի արևելյան խորան․ կենտրոնական նավը լայն է, կողայինները՝ նեղ։ Այդ շարժումն է բազիլիկի հիմքը, ոչ թե գմբեթային կենտրոնը, ինչպես Կարմրավորում։ Պատերի բարձրությունը պատկերացնելիս մի մոռացեք, որ բաց երկինքը նախկինում ծածկի տեղում է։

Հենարանի հիմքը հատակագծի բանալին է

Քառակուսի հիմքերի ու պահպանված մույթերի դիրքով բաժանեք տարածքը երեք նավի։ Տարբեր ուղղությամբ շարված քարերը կարող են ցույց տալ վերակառուցում կամ ամրացում, ոչ սկզբնական միատարր փուլ։ XVII դարում հյուսիսային ու արևմտյան պատերն ամրացվել են պաշտպանական նպատակով, ուստի այստեղ հինն ու ուշը միշտ կողք կողքի են։

Քառակուսի հիմքի շարվածքը օգնում է վերականգնել եռանավ բազիլիկի հենարանների տրամաբանությունը։ Լուսանկար՝ Soghomon Matevosyan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

Ավերակը պահանջում է ուրիշ վարք

Չկան տանիք ու սովորական սրահի սահմաններ, բայց դա ազատ բարձրանալու հրավեր չէ։ Մի կանգնեք պատերի եզրերին, մի անցեք փակված հատվածներով և մի տեղափոխեք ընկած քարերը։ Անձրևից, ձյունից կամ սառույցից հետո մակերեսը կարող է սահուն լինել, իսկ ուժեղ քամին՝ վտանգավոր բաց բարձրության վրա։

Քանդակազարդ սալը փաստաթուղթ է

Խաչով ու բուսական հյուսվածքով քարերը դիտեք որպես առանձին շերտեր, ոչ պարտադիր իրենց սկզբնական տեղում մնացած դետալներ։ Նկարեք ընդհանուր միջավայրի հետ, որպեսզի չափն ու դիրքը չկորչեն։ Քարին կավիճ, ջուր կամ մաքրող նյութ մի կիրառեք։

Խաչով և բուսական հյուսվածքով քարերը ներկայացնում են հուշարձանի տարբեր ժամանակների քանդակային շերտը։ Լուսանկար՝ Soghomon Matevosyan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

Ծիրանավորն ու Կարմրավորը նույն հարցին տարբեր պատասխաններ են

Պաշտոնական նկարագրությունը Ծիրանավորը դասում է վաղ քրիստոնեական եռանավ բազիլիկների կարևոր օրինակների շարքը՝ պահպանության ծառայության էջում։ Համեմատեք բաց երկարավուն ծավալը հարևան Կարմրավորի փակ կենտրոնաձիգ հորինվածքի և Մուղնիի Սուրբ Գևորգի ուշ միջնադարյան շքեղության հետ։ Քարե միջավայրի այլ օրինակ է Հրազդանի կիրճը, իսկ հաջորդ կանգառը ընտրեք մոտակա վայրերի ցանկից։ Կարճ ճարտարապետական ամփոփումը կա նաև ATB-ում։

Հաճախ տրվող հարցեր

Այն վաղ քրիստոնեական՝ հիմնականում V-VI դարերով թվագրվող բազիլիկ է՝ ուշ նորոգումներով ու պաշտպանական ամրացումներով։

Ծածկի ու թաղերի մեծ մասը ժամանակի ընթացքում փլուզվել է, իսկ XIX դարի սկզբին կառույցն արդեն մեծապես ավերված էր։

Օգտվեք բաց արահետներից և հետևեք արգելապատնեշներին։ Մի բարձրացեք պատերին ու խուսափեք թաց, սառցակալած կամ քամոտ պայմաններից։

Նախատեսեք 35-55 րոպե՝ հատակագիծը, հենարանները, խորանն ու քանդակազարդ քարերը դիտելու համար։
Ճանապարհորդեք GAVAG-ով

Պատվիրել մասնավոր տրանսֆեր

Ավելացրեք այս կանգառը ձեր ուղևորության մեջ, տեսեք ամբողջ երթուղին քարտեզի վրա և համեմատեք տեղական վարորդների առաջարկները։

Սկսել ամրագրումը