Արենի-1 քարանձավ
Պղնձաքարի դարի քարանձավ՝ հնագույն գինեգործության վկայություններով
Արենի-1 քարանձավը հնագիտական հուշարձան է Արենի գյուղի մոտ՝ Արփա գետի կիրճում։ Այն գիտական գրականության մեջ հայտնի է նաև Թռչունների քարանձավ անունով։ Պեղումները ցույց են տվել, որ մարդիկ այստեղ ապրել և ծիսական գործունեություն են իրականացրել տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Այցելուն այսօր մուտք է գործում գործող հնագիտական տարածք, որտեղ ցուցադրվող հատվածները քարանձավի ուսումնասիրությունների միայն մի մասն են։
Ինչ է հայտնաբերվել գինեգործական հատվածում
Քարանձավի առաջին սրահում հայտնաբերվել են խաղող ճզմելու կավապատ ավազան, հյութը հավաքելու տարա, խմորման ու պահպանման կարասներ, խաղողի կորիզներ, կեղևներ և չորացած որթատունկի մասեր։ Քիմիական ուսումնասիրությունը անոթներում հաստատել է խաղողի հետ կապված մնացորդներ։ Համալիրը թվագրվում է մոտ մ.թ.ա. 4100–4000 թվականներով և հաճախ ներկայացվում է որպես աշխարհի ամենահին հայտնի ամբողջական գինեգործական համալիրներից մեկը։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Journal of Archaeological Science-ում։
5500-ամյա կոշիկը որտեղ է գտնվում
2008 թվականին քարանձավում հայտնաբերվել է մեկ կտոր կաշվից պատրաստված, կապիչներով կոշիկ։ Ռադիոածխածնային թվագրումը այն տեղադրել է մ.թ.ա. 3627–3377 թվականների միջակայքում։ Կոշիկի ներսում խոտ էր պահպանվել, սակայն հետազոտողները չեն հաստատել՝ այն օգտագործվել է տաքացնելու, թե ձևը պահելու նպատակով։ Բուն գտածոն քարանձավում չէ․ այն պահվում է Հայաստանի պատմության թանգարանում։ Գիտական հոդվածը հրապարակված է PLOS ONE-ում։
Ինչ կտեսնեք այցելության ժամանակ
Քարանձավում կան հնագիտական շերտեր, վերականգնված կամ պահպանված գինեգործական տարրեր և պեղումների մասին բացատրություններ։ Մուտքը կարող է լինել միայն սահմանված երթուղով կամ ուղեկցությամբ։ Ներսում հատակը տեղ-տեղ անհարթ է, լույսը՝ սահմանափակ, իսկ ջերմաստիճանը դրսից ցածր։ Հագեք փակ կոշիկ և մի անցեք պաշտպանիչ սահմաններից։ Աշխատանքային ժամերն ու տոմսերը մեկնելուց առաջ ստուգեք Արենի-1-ի պաշտոնական կայքում։
Ինչպես ներառել քարանձավը երթուղում
Քարանձավը գտնվում է Արենի գյուղի և Նորավանքի ճանապարհին, ուստի երեք կանգառը հարմար է համադրել մեկ օրում։ Քարանձավի համար նախատեսեք մոտ 45–60 րոպե, սակայն ամռան և հանգստյան օրերին հաշվի առեք հերթը։ Գինու համտես ցանկանալու դեպքում այն կազմակերպեք առանձին՝ Արենիի գինու գործարանում կամ գյուղի արտադրողներից մեկի մոտ․ հնագիտական տարածքում համտես չի իրականացվում։
Հաճախ տրվող հարցեր
Պատվիրել մասնավոր տրանսֆեր
Ավելացրեք այս կանգառը ձեր ուղևորության մեջ, տեսեք ամբողջ երթուղին քարտեզի վրա և համեմատեք տեղական վարորդների առաջարկները։
