Էջմիածնի մայր տաճար
ԱՐՄԱՎԻՐ ՄԱՐԶ • ՀԱՅԱՍՏԱՆ

Էջմիածնի մայր տաճար

Հայ Առաքելական եկեղեցու գլխավոր սրբավայրն ու Մայր Աթոռի պատմական կենտրոնը Վաղարշապատում

Հրապարակված
Թարմացված

Էջմիածնի մայր տաճարը Հայ Առաքելական եկեղեցու գլխավոր սրբավայրն է և Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի նստավայրը։ Այստեղ ամեն օր անցկացվում են ժամերգություններ, պատարագներ և եկեղեցական արարողություններ։ Այցելուները կարող են ծանոթանալ տաճարի պատմությանն ու ճարտարապետությանը, սակայն պետք է հիշեն, որ գտնվում են գործող սրբավայրում։

Մայր տաճարի հիմնադրումը և անվան ծագումը

Հայկական եկեղեցական ավանդության համաձայն՝ առաջին տաճարը կառուցվել է 4-րդ դարի սկզբին՝ Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակելուց հետո։ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչին վերագրվող տեսիլքը մատնանշել է նոր եկեղեցու կառուցման վայրը։ «Էջմիածին» անունը սովորաբար մեկնաբանվում է որպես «Միածնի իջման վայր»։

Ներկայիս տաճարը տարբեր դարերի վերակառուցումների արդյունք է։ Այն բազմիցս նորոգվել ու ամրացվել է, իսկ առանձին հատվածներ ավելացվել են ավելի ուշ։ Այդ պատճառով շենքի արտաքին տեսքում և ներքին հարդարանքում կարելի է նկատել տարբեր ժամանակաշրջանների առանձնահատկություններ։

Մայր տաճարի գլխավոր ճակատն ու գմբեթը։ Լուսանկար՝ Wikimedia Commons, CC0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

Ինչ դիտել տաճարի ներսում և դրսում

Դրսից ուշադրություն դարձրեք կենտրոնական գմբեթին, զանգակատանը և տաճարի չորս խորաններին։ Ներսում առանձնանում են որմնանկարները, զարդանախշերն ու գլխավոր խորանը։ Եթե այցելության պահին տաճարի որևէ հատված փակ է, հետևեք աշխատակիցների ցուցումներին և մի փորձեք անցնել սահմանափակված տարածք։

Մայր տաճարի քանդակազարդ շքամուտքը։ Լուսանկար՝ A. Savin / Wikimedia Commons, CC BY 4.0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

Այցելության կանոններ

Տաճար այցելեք զուսպ հագուստով և ներսում անջատեք հեռախոսի ձայնը։ Աղոթքի կամ պատարագի ժամանակ մի խոսեք բարձրաձայն, մի անցեք արարողության մասնակիցների առջևով և մարդկանց մի լուսանկարեք առանց նրանց համաձայնության։ Լուսանկարահանման կանոնները կարող են փոխվել հատուկ արարողությունների ժամանակ, ուստի անհրաժեշտության դեպքում նախապես հարցրեք սպասավորին կամ աշխատակցին։

Ինչ տեսնել Մայր Աթոռի տարածքում

Տաճարից բացի Մայր Աթոռի տարածքում կան այգիներ, խաչքարեր, հոգևոր ու վարչական շենքեր և թանգարանային ցուցադրություններ։ Բաց թանգարանների և ցուցասրահների համար առանձին ժամանակ նախատեսեք։ Տաճարն ու համալիրի հիմնական հատվածները հանգիստ դիտելու համար սովորաբար բավարար է 1-2 ժամը։ Մեծ տոների և կիրակնօրյա պատարագների ժամանակ տարածքում ավելի մարդաշատ է լինում։ Այցելության ընթացիկ կանոններն ու միջոցառումների մասին տեղեկությունները հրապարակվում են Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի պաշտոնական կայքում։

Մայր տաճարը և Մայր Աթոռի բարեկարգ տարածքը։ Լուսանկար՝ Wikimedia Commons, CC0։ Չափափոխված է GAVAG-ի համար։

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ժառանգություն

2000 թվականից Մայր տաճարը Վաղարշապատի մի շարք եկեղեցիների և Զվարթնոցի հնավայրի հետ ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Ընդգրկման հիմքում հայկական եկեղեցական ճարտարապետության զարգացման և տարածաշրջանի մշակույթի վրա այս հուշարձանների ունեցած ազդեցությունն է։ Հուշարձանախմբի պաշտոնական նկարագրությունը ներկայացված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կայքում։

Ինչպես կազմել մեկօրյա երթուղին

Երևանի կենտրոնից Վաղարշապատ ճանապարհը սովորաբար տևում է մոտ 30-40 րոպե՝ կախված երթևեկությունից։ Առավոտը կարող եք սկսել Մայր տաճարից, ապա այցելել Վաղարշապատի մյուս պատմական եկեղեցիները։ Վերադարձի ճանապարհին կանգ առեք Զվարթնոցի տաճարում, որտեղ պահպանվել են 7-րդ դարի նշանավոր կառույցի ավերակները։ Եթե ցանկանում եք շարունակել թեման Երևանում, այցելեք Հայաստանի պատմության թանգարան։ Այլ մեկօրյա ուղևորությունների գաղափարներ կգտնեք Հայաստանի տեսարժան վայրերի բաժնում։

Հաճախ տրվող հարցեր

Ավանդության համաձայն՝ 4-րդ դարի սկզբին, սակայն ներկայիս շենքը ներառում է տարբեր դարերի վերակառուցումներ։

Տաճարի մուտքը սովորաբար ազատ է, իսկ առանձին թանգարանային բաժինների համար կարող են գործել տոմսեր։

Տաճարի և համալիրի համար նախատեսեք 1-2 ժամ։

Սովորաբար՝ այո, սակայն արարողությունների ժամանակ հետևեք տեղում տրվող ցուցումներին։
Ճանապարհորդեք GAVAG-ով

Պատվիրել մասնավոր տրանսֆեր

Ավելացրեք այս կանգառը ձեր ուղևորության մեջ, տեսեք ամբողջ երթուղին քարտեզի վրա և համեմատեք տեղական վարորդների առաջարկները։

Սկսել ամրագրումը