Ջուխտակվանք

Ջուխտակվանքը միջնադարյան վանական համալիր է Դիլիջանից մոտ 3 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ անտառապատ լանջին։ Այցելուների տեսած հիմնական հատվածը կազմում են միմյանցից մի քանի մետր հեռավորությամբ կանգնած Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Գրիգոր եկեղեցիները։

Ինչ է նշանակում «Ջուխտակ» անունը

«Ջուխտակ» ժողովրդական անվանումը նշանակում է զույգ և սովորաբար կապվում է կողք կողքի կառուցված Սուրբ Աստվածածին ու Սուրբ Գրիգոր եկեղեցիների հետ։ Եկեղեցիների շուրջ պահպանվել են գերեզմանոցի հատվածներ, խաչքարեր և այլ կառույցների հետքեր։ Արձանագրություններում հանդիպում են նաև Պետրոսի վանք, Պետրոսավանք և Գիշերավանք անունները։ Հուշարձանի մանրամասն գրանցումը հասանելի է Հայկական պատմական հուշարձանների շտեմարանում։

Երկու եկեղեցի, երկու տարբեր պատմություն

Ավելի մեծ՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու արձանագրությունը շինարարությունը թվագրում է 1201 թվականով և հիշատակում Հայրապետ վարդապետին։ Մոտակայքի Սուրբ Գրիգորը համարվում է ավելի հին, սակայն նրա գմբեթը չի պահպանվել։ Բաց դեղնավուն քարը, զուսպ ծավալներն ու պատերին պահպանված արձանագրությունները լավագույնս դիտվում են առանց շտապելու։ Շրջակայքում պահպանվել են տարբեր ժամանակաշրջանների խաչքարեր և տապանաքարեր։

Արահետը այցի գործնական մասն է

Ջուխտակվանք հասնելիս պետք է հաշվի առնել անտառային քայլքը։ Անձրևից հետո հողը կարող է ցեխոտ ու սայթաքուն լինել, իսկ ծառարմատները՝ դժվար նկատելի։ Հագեք ամուր կոշիկ, պահեք անցանց քարտեզ և վերադարձը ծրագրեք մինչև մութն ընկնելը։ Տարածքը կապված է Դիլիջանի ազգային պարկի անտառային միջավայրի հետ, ուստի եղանակը կարող է արագ փոխվել։

Ինչպես տեսնել վանքը՝ առանց վայրը ծանրաբեռնելու

Սա գործող տոմսարկղով տեսարժան վայր չէ, և տեղում միշտ չէ, որ կլինեն ծառայություններ կամ ցուցանակներ։ Ջուր վերցրեք ձեզ հետ, աղբը հետ տարեք և մի բարձրացեք պատերի ու խաչքարերի վրա։ Երթուղու ընթացիկ նկարագրությունը մեկնելուց առաջ կարելի է համեմատել GoToDili-ի ուղեցույցի հետ։ Այցը կարելի է սկսել Դիլիջանի կենտրոնից, իսկ առանձին քայլարշավի օր ունենալու դեպքում համադրել մոտակա Մաթոսավանքի հետ՝ յուրաքանչյուր հատվածի համար բավարար ժամանակ թողնելով։