Մաթոսավանք

Մաթոսավանքը գտնվում է Դիլիջանից մոտ 3 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ խիտ անտառի ներսում։ Այն մեծ վանական կենտրոն չէ․ պահպանված համալիրը փոքր է և բաղկացած է եկեղեցուց, գավթից, գրատնից ու շրջակա խաչքարերից։ Կառույցների պատերին և ներսում տարածված մամուռը Մաթոսավանքի ներկայիս տեսքի բնորոշ մասն է, սակայն խոնավ եղանակին քարերն ու հողը կարող են սայթաքուն լինել։

Ինչ կառույցներ են պահպանվել

Համալիրի գլխավոր շինությունը Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է։ Նրա արևմտյան կողմում կից է գավիթը, իսկ համալիրի երրորդ շինությունը գրատունն է։ Եկեղեցին փոքր, թաղածածկ կառույց է՝ շարված կիսամշակ խոշոր քարերով։ Նրա միակ մուտքը արևմտյան կողմից է, իսկ երկու կողմերում ագուցված են քանդակազարդ խաչքարեր։ Կառույցների ներկայիս վիճակը կարելի է դիտել նաև Wikimedia Commons-ի պատկերաշարում։

1247 թվականը և պատմական արձանագրությունը

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին թվագրվում է 1247 թվականով։ Արևմտյան մուտքի ճակատակալ քարի շինարարական արձանագրության համաձայն՝ եկեղեցին կառուցել է Հորդանանը։ Այն հայտնի է նաև Պղնձահանքի Սուրբ Աստվածածին անունով։ Տավուշի պատմամշակութային երթուղիների ուղեցույցում ևս նշվում են եկեղեցին, գավիթը և հարակից կառույցները՝ Տավուշի ուղեցույցում։

Մանրամասներ, որոնք հեշտ է բաց թողնել

Պատերին և շրջակա քարերի վրա պահպանվել են արձանագրություններ, խաչաքանդակներ և տարբեր չափերի խաչքարեր։ Ներսում լույսը քիչ է, իսկ հատակը կարող է խոնավ լինել։ Քարերը մի տեղաշարժեք, պատերին մի բարձրացեք և մի վնասեք մամուռով ծածկված մակերեսները։ Ներսի մութ հատվածները դիտելու համար օգտակար է փոքր լապտերը։

Անտառային երթուղին ծրագրեք նախապես

Մաթոսավանք տանող արահետը միշտ չէ, որ հստակ նշագրված է։ Անձրևից հետո այն դառնում է ցեխոտ, իսկ թաց տերևներն ու արմատները՝ սայթաքուն։ Պահեք անցանց քարտեզ, հագեք ամուր կոշիկ և վերադարձեք մինչև մութն ընկնելը։ Երթուղու մեկնարկի համար հարմար բազա է Դիլիջանը, իսկ շրջակա բնությունը հասկանալու համար օգտակար է Դիլիջանի ազգային պարկի էջը։ Մոտակա Ջուխտակվանքը նույն օրվա մեջ ներառեք միայն լավ եղանակի և բավարար ժամանակի դեպքում։