Խոր Վիրապի վանք
ԱՐԱՐԱՏ ՄԱՐԶ • ՀԱՅԱՍՏԱՆ

Խոր Վիրապի վանք

Սրբավայր՝ Գրիգոր Լուսավորիչի հին զնդանի վրա, Արարատ լեռան և Արարատյան դաշտի բաց տեսարանով

Հրապարակված
Թարմացված

Խոր Վիրապի վանքը այն վայրերից է, որտեղ պատմությունը միանգամից կապվում է տեսարանի հետ․ մի կողմում բացվում է Արարատյան դաշտը, մյուս կողմում՝ Արարատ լեռը, իսկ վանքի բակում հիշում ես Հայաստանի քրիստոնեական դարձի ամենահայտնի պատմություններից մեկը։ Երևանից ճանապարհը կարճ է, դրա համար Խոր Վիրապը հարմար է ինչպես առանձին ուխտագնացության, այնպես էլ Արարատի մարզով երկար օրվա համար։ Եթե օրը շարունակում եք դեպի հարավ, այն լավ է համադրվում Նորավանքի և Արենի-1 քարանձավի ուղղության հետ։

Խոր Վիրապի վանքի համայնապատկերը Արարատ լեռան ֆոնին։ Լուսանկար՝ Vahag851 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0։ Նկարը չափափոխվել և կադրավորվել է կայքի ցուցադրման համար։

Ինչու է այս վայրը այդքան կարևոր

Ավանդության համաձայն՝ այստեղ է Տրդատ Գ արքայի հրամանով բանտարկվել Գրիգոր Լուսավորիչը․ նա Խոր Վիրապի զնդանում մնացել է շուրջ 13 տարի։ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տոնացույցում նշվում է, որ Գրիգոր Լուսավորիչը Տրդատ Գ-ի հետ իրականացրել է Հայաստանի քրիստոնեական դարձը, և 301 թվականին քրիստոնեությունը Հայաստանում ընդունվել է որպես պետական կրոն՝ այս պատմական շղթայի մեջ։ Վանքի առաջին մատուռը այս վայրում կառուցվել է 642 թվականին՝ Ներսես Գ Շինող կաթողիկոսի օրոք։ Հետագա դարերում կառույցը վերանորոգվել է, իսկ ներկայիս Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1662 թվականին։ Վանքը եղել է ուխտավայր, հոգևոր կենտրոն և պահպանել է իր նշանակությունը նույնիսկ 1679 թվականի ուժեղ երկրաշարժից հետո։

Զնդանը և բակի լռությունը

Խոր Վիրապում այցելուների համար ամենահիշվող պահերից մեկը Սուրբ Գրիգորին վերագրվող խոր փոսն է։ Այն նեղ աստիճաններով է իջեցվում, ուստի պետք է զգույշ լինել, հատկապես եթե տարածքը մարդաշատ է կամ խոնավ։ Բայց վանքը միայն զնդանով չի սահմանափակվում․ բակի քարե պատերը, եկեղեցու պարզ ծավալը և Արարատի բաց տեսարանը միասին ստեղծում են մի զգացողություն, որը դժվար է ստանալ քաղաքի մեջ։ Եթե ձեզ հետաքրքրում են Հայաստանի հին մայրաքաղաքների շերտերը, նույն օրը կարելի է մտքում կապել Խոր Վիրապը նաև Էրեբունի ամրոցի հետ՝ տեսնելու, թե ինչպես են տարբեր դարերի պատմությունները իրար լրացնում։

Խոր Վիրապի վանական համալիրի տեսարան Արարատյան դաշտում։ Լուսանկար՝ Vyacheslav Argenberg / Wikimedia Commons, CC BY 4.0։ Նկարը չափափոխվել և կադրավորվել է կայքի ցուցադրման համար։

Այցելության խորհուրդներ

Լավագույն ժամանակը առավոտյան կամ երեկոյան է, երբ լույսը մեղմ է, իսկ Արարատը հաճախ ավելի պարզ է երևում։ Ամռանը տարածքը շատ տաք է, դրա համար վերցրեք ջուր և գլխարկ։ World History Encyclopedia-ն Խոր Վիրապը ներկայացնում է որպես Հայաստանի ամենասուրբ և այցելվող վայրերից մեկը՝ կապելով այն Գրիգոր Լուսավորիչի պատմության, Արարատի տեսարանի և հին Արտաշատի շրջակայքի հետ իր նկարագրության մեջ։ Եթե ցանկանում եք ավելի երկար մշակութային օր կազմել, Խոր Վիրապից հետո կարող եք ընտրել Գառնիի տաճարը կամ Գեղարդի վանքը՝ արդեն Կոտայքի ուղղությամբ։

Հաճախ տրվող հարցեր

Խոր Վիրապը գտնվում է Արարատի մարզում՝ Լուսառատ գյուղի մոտ, Երևանից մոտ 45 կմ հեռավորության վրա։

Սովորաբար բավարար է 1-1.5 ժամ՝ եկեղեցին, զնդանը, բակը և Արարատի տեսարանը հանգիստ տեսնելու համար։

Վայրը կապված է Գրիգոր Լուսավորիչի բանտարկության և 301 թվականին Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական կրոն ընդունելու պատմության հետ։

Սովորաբար կարելի է, բայց աստիճանները նեղ են, իսկ հասանելիությունը կարող է փոխվել պատարագների, մարդաշատության կամ տեղական պայմանների պատճառով։
Ճանապարհորդեք GAVAG-ով

Պատվիրել մասնավոր տրանսֆեր

Ավելացրեք այս կանգառը ձեր ուղևորության մեջ, տեսեք ամբողջ երթուղին քարտեզի վրա և համեմատեք տեղական վարորդների առաջարկները։

Սկսել ամրագրումը