Սարդարապատի հուշահամալիր
ԱՐՄԱՎԻՐ ՄԱՐԶ • ՀԱՅԱՍՏԱՆ

Սարդարապատի հուշահամալիր

1918-ի հերոսամարտը, ազգային փրկությունն ու հայկական մշակույթը մեկ կոթողային տարածքում

Հրապարակված
Թարմացված

Սարդարապատի հուշահամալիրը գտնվում է Արարատյան դաշտում՝ Արաքս գյուղի մոտ, որտեղ հայկական կանոնավոր զորամասերն ու կամավորները 1918 թվականի մայիսին կանգնեցրին օսմանյան բանակի առաջխաղացումը։ Ճանապարհները լի էին գաղթականներով, իսկ Երևանն ու Էջմիածինը վտանգի տակ էին։ Երևանի զորախումբը ղեկավարում էր գեներալ Մովսես Սիլիկյանը, ռազմադաշտում հրամանատարում էր Դանիել Բեկ-Փիրումյանը, թիկունքը կազմակերպում էր Արամ Մանուկյանը։ Հաղթանակը պահպանեց այն տարածքը, որի վրա մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը։

26-մետրանոց զանգակատունը։ Լուսանկար՝ Violmsyan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, չափափոխված։

Հուշահամալիրի ստեղծումը և զանգակատունը

Համալիրը բացվել է 1968 թվականին՝ հերոսամարտի 50-ամյակի առթիվ։ Ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանն աշխատել է քանդակագործներ Արա Հարությունյանի, Արշամ Շահինյանի և Սամվել Մանասյանի հետ։ 26-մետրանոց զանգակատան վեց զանգերը հիշեցնում են 1918-ին եկեղեցիներից հնչած ահազանգը։ Կառույցների միջև պահպանված լայն տարածություններից բացվում են Արարատյան դաշտի և Արարատի տեսարանները։

Կարմիր տուֆե թևավոր ցուլերը նշում են մուտքը, իսկ արծիվների ուղին տանում է դեպի հուշապատ։ Հուշապատի վրա պատկերված են սրեր, խաղողի որթեր, առասպելական կենդանիներ և հայկական զարդանախշեր։ Նախագծի մանրամասները ներկայացնում է հայկական ճարտարապետության շտեմարանը։

Համալիրի խորհրդանշական մուտքը պահպանող ցուլերից մեկը։ Լուսանկար՝ Adam Jones / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0, չափափոխված։

Հայոց ազգագրության թանգարանը

Հայոց ազգագրության թանգարանում ցուցադրվում են տարազներ, գորգեր, զարդեր, գործիքներ, կահույք, ասեղնագործություն, լուսանկարներ և փաստաթղթեր։ Այս հավաքածուները ներկայացնում են Հայաստանի տարբեր շրջանների կենցաղը, արհեստներն ու գեղարվեստական ավանդույթները։ Այցից առաջ ծանոթացեք թանգարանային ակնարկին և ճշտեք ժամերը։

Հուշապատի պատկերները պատմում են պայքարի և վերածննդի մասին։ Լուսանկար՝ Well-read MountainMan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, չափափոխված։

Այցելության տևողությունը և մոտակա վայրերը

Համալիրի և թանգարանի համար նախատեսեք 2–3 ժամ։ Ամռանը վերցրեք ջուր։ Ճանապարհին այցելեք Էջմիածնի մայր տաճար, իսկ վերադարձին՝ Զվարթնոց։ Օդանավակայանից երթուղին կարելի է սկսել Երևանի օդանավակայանի տրանսֆերի միջոցով։

Հաճախ տրվող հարցեր

Հայկական զորքերն ու կամավորները կանգնեցրին օսմանյան առաջխաղացումը՝ պահպանելով ապագա հանրապետության տարածքը։

1968 թվականին՝ հերոսամարտի 50-ամյակի առթիվ։

Ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանը և քանդակագործներ Արա Հարությունյանը, Արշամ Շահինյանն ու Սամվել Մանասյանը։

Այո, այստեղ գործում է Հայոց ազգագրության թանգարանը։

Թանգարանի հետ միասին մոտ 2–3 ժամ։
Ճանապարհորդեք GAVAG-ով

Պատվիրել մասնավոր տրանսֆեր

Ավելացրեք այս կանգառը ձեր ուղևորության մեջ, տեսեք ամբողջ երթուղին քարտեզի վրա և համեմատեք տեղական վարորդների առաջարկները։

Սկսել ամրագրումը